Hindi Grammar - संधि

Hindi Grammar
Hindi Grammar - संधि

Hindi Grammar


संधि की दृष्टि से अनुपयुक्त विकल्प चुनिए :

Options:

  1. दैत्यारि, गत्यानुसार, अगन्याशय - यण संधि
  2. मिताहार, विकलांग, भूर्ध्व - दीर्घ संधि
  3. दिग्विजय, अब्ज, वृहन्नेत्र - व्यंजन संधि
  4. वयोवृद्ध, पुरोधा, प्रादुर्भूत - विसर्ग संधि

Right Answer: दैत्यारि, गत्यानुसार, अगन्याशय - यण संधि

विकल्प (1) का विश्लेषण (अनुपयुक्त विकल्प)

  • गत्यानुसार: गति + अनुसार = गत्यानुसार ($इ + अ = य$) — यण संधि (यह सही है)
  • अग्न्याशय: अग्नि + आशय = अग्न्याशय ($इ + आ = या$) — यण संधि (यह भी सही है)
  • दैत्यारि: दैत्य + अरि = दैत्यारि ($अ + अ = आ$) — यहाँ दीर्घ स्वर संधि है, न कि यण संधि।

    नोट: चूँकि 'दैत्यारि' में दीर्घ संधि है, इसलिए यह पूरा समूह 'यण संधि' के अंतर्गत आना गलत है।

अन्य विकल्पों का स्पष्टीकरण (जो कि सही हैं)

(2) दीर्घ संधि (सही)

  • मिताहार: मित + आहार = मिताहार ($अ + आ = आ$)
  • विकलांग: विकल + अंग = विकलांग ($अ + अ = आ$)
  • भूर्ध्व: भू + ऊर्ध्व = भूर्ध्व ($ऊ + ऊ = ऊ$)

(3) व्यंजन संधि (सही)

  • दिग्विजय: दिक् + विजय = दिग्विजय (क का ग में परिवर्तन)
  • अब्ज: अप् + ज = अब्ज (प का ब में परिवर्तन)
  • वृहन्नेत्र: वृहत् + नेत्र = वृहन्नेत्र (त का न में परिवर्तन)

(4) विसर्ग संधि (सही)

  • वयोवृद्ध: वयः + वृद्ध = वयोवृद्ध
  • पुरोधा: पुरः + धा = पुरोधा
  • प्रादुर्भूत: प्रादुः + भूत = प्रादुर्भूत

This question is part of Hindi Grammar - संधि, which has 1 practice questions with answers.

Published: | Last Updated:
Deepak - Educational Content Creator

Written by Deepak

Educational Content Creator

I am an educational content creator dedicated to making learning simple, engaging, and accessible for students preparing for competitive exams. He specializes in creating high-quality study materials, including notes, multiple-choice questions (MCQs), previous year question papers, practice tests, and exam-oriented resources.

Experience: 10+ years in Education and Competitive Exam Content Creator